Bilişsel Davranışçı Koçluğun ABC’si

11 Nisan 2017

CoachPro programının ilk eğitim gününe Mahatma Gandhi’nin bu derin söylemi ile başlıyoruz; “Düşüncelerinize dikkat edin… kaderinize dönüşür! ”

Bilişsel Davranışçı Koçluk ABC modeline göre; A (Activating Event – Tetikletici olay/durum) noktasında verilen yanıt olan C’yi (Consequences – Sonuçlar) belirleyen, B (Beliefs – İnanışlar) noktasında yapılan yorumdur.

Gandhi’nin ‘kadere dönüşen düşünce’ kavramı, bu fark edilmeyen B noktasındaki yorumlara bir atıf.

Çocukluğumuzda yaşadıklarımız ve o yaşlarımızda yaptığımız çıkarımlarımız ile birbirimizden farklı bireyler olarak büyüyoruz. Benzersiz ‘büyükler’ oluyoruz ancak o çıkarımları yapan çocuklar hala orada. Ve bugünkü duygularımızı ve davranışlarımızı nasıl şekillendiriyorlar, pek farketmiyoruz.

Nasıl mı? Diyelim, çocuk ‘sevilmediği’ çıkarımı ve yorumlaması yaptı. Böyle bir düşünce, erken çocukluk çağında oluşan bir kayıp, reddedilme ya da yanlış ana-baba tutumu sonucu gelişmiş olabilir. Bu düşünce biçimi, yaşamın daha sonraki dönemlerinde kendi yorumu olan “sevilmiyorum” ile uygunluk içinde olan ve bunu destekleyen verileri toplama arayışına giriyor. Ancak, bu ‘veri toplama arayışı’ yanlı olarak yürütülüyor; başlangıçtaki yoruma uygun veriler doğru kabul ediliyor, bunun aksine olan veriler ise dikkate alınmıyor. İşin kötüsü, kendisi buna inandıkça, farkında olmadan çevresini de inandırıyor. ‘Kader’ine dönüşüyor.

Örneğin, selam vermeyen bir arkadaşının kendisini sevmediği biçiminde otomatik düşünceleri olan ve bu nedenle mutsuzluk yaşayan danışanın “Herkes beni sevmeli” ya da “Ancak herkes beni severse değerli olabilirim” biçiminde ara inanışları olması ihtimaldir. Temelde bu düşünceler olmasa, selam vermeden geçen bir arkadaşın mutsuzluk-değersizlik duyguları oluşturması beklenmezdi. Bu koşullarda aynı selam vermeme, “Baktı, ama beni görmedi” ya da “Çok dalgın, herhalde bir sorunu olmalı” şeklinde yorumlanabilirdi ve böyle bir yorum, olumsuz duygulara neden olmayabilirdi.

Öfke kontrolü konusunda koçluk alan bir yönetici örneği ile devam edelim.
Yöneticinin öfkesini tetikleyen son durum; üzerinde çalıştığı proje ile ilgili gelen mail – proje, hala değerlendirilme sürecinde …
Otomatik Düşünce: ‘İşte! Kimin ne yaptığı belli değil!!!’
Ara İnanışlar: Belirsizlikten nefret ediyorum. Belirsizlik olursa, sonuçları bilemem. Bir şeyler yanlış gidebilir. Kontrol edemezsem başarılı olamam. Ya altından kalkamazsam…
Temel İnanış: Yetersizlik

Bilişsel Davranışçı Koç olarak nasıl çalışıyoruz?
Danışan, içinde bulunduğu ve artık kendisi için çok karmaşıklaşan bir durum nedeniyle geliyor bize. Ya da hedefine ilerlerken, kendini sabote ettiği bir duygusal, bedensel, davranışsal tepkisi yani C nedeniyle. Bu durumu birlikte netleştirdikten sonra , C’yi oluşturan B’deki bireysel yorumları farkındalığa getirmeyi odağa alıyoruz. Ve harekete odaklanıyoruz; ‘rağmen davranma’ya, içgözlemlere ve tekrar harekete.

Bu yazıdaki kavramları daha net tanımlayabilmek için, Bilişsel Davranışçı Koçluk modelinin çok kısa bir akışını videoya aldık, bu linkten izleyebilirsiniz.

Önceki Programlara katılanlar ne dediler – Tıklayın
Sizi de 14, 15, 21 Ekim ve 4, 5, 11 Kasım 2017 programına bekliyoruz.

 

“Düşüncelerinize dikkat edin, duygularınıza dönüşür…
… davranışlarınıza,
… alışkanlıklarınıza,
… değerlerinize,
… karakterinize,
… kaderinize dönüşür! ”

 

Koçluk, etkili bir yaşam pratiğidir ve güçlü bir beceri seti kazandırır. CoachPro Koçluk Eğitimi, hangi becerilere odaklanıyor – Tıklayın